หัวข้อ
ความสุขและการรู้จักพอ
ความสุขที่อยู่ในของเล็กๆ และความอยากที่ไม่รู้จักพอสักที
73 ประโยค จากนักคิด 37 คน ใน 5 สำนัก
ปรัชญาตะวันออก 30 ประโยค
- “ความไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ ความสันโดษเป็นทรัพย์อันประเสริฐ ความคุ้นเคยไว้ใจกันเป็นญาติอันประเสริฐ นิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง” พระพุทธเจ้า
- “เรานวดดินเหนียวขึ้นเป็นภาชนะ แต่ประโยชน์ของภาชนะอยู่ที่ความว่างข้างใน เราเจาะประตูหน้าต่างเพื่อทำเป็นห้อง แต่ประโยชน์ของห้องอยู่ตรงที่ว่างข้างใน” เล่าจื๊อ
- “ไม่มีบาปใดใหญ่ไปกว่าการตามใจความทะเยอทะยาน ไม่มีภัยใดใหญ่ไปกว่าการไม่รู้จักพอ ไม่มีความผิดใดใหญ่ไปกว่าความอยากได้ ความพอที่มาจากการรู้จักพอ จึงเป็นความพอที่ยั่งยืน” เล่าจื๊อ
- “ผู้ใฝ่เรียนรู้ พอกพูนขึ้นทุกวัน ผู้ใฝ่เต๋า ลดละลงทุกวัน” เล่าจื๊อ
- “ถ้ามีต้นไม้ใหญ่แล้วไม่รู้จะเอาไปใช้ทำอะไร ทำไมไม่ปลูกมันไว้ในดินแดนแห่งความว่างเปล่า แล้วไปนั่งเฉย ๆ อยู่ข้าง ๆ หรือนอนพักอย่างเป็นสุขใต้ร่มเงาของมันเล่า” จวงจื๊อ
- “เกาแผลก็รู้สึกดี แต่ไม่มีแผลให้เกาเลยสบายกว่า ความอยากทางโลกก็เช่นกัน สนองมันก็สุขอยู่หรอก แต่ไม่มีความอยากเลยสุขกว่านั้นอีก” นาคารชุน
- “สิ่งที่โจรทิ้งไว้ให้ คือดวงจันทร์ที่หน้าต่าง” เรียวกัง
- “จิตนี้ข่มได้ยาก ไวนัก มักตกไปตามอารมณ์ที่ใคร่ การฝึกจิตเป็นความดี จิตที่ฝึกแล้วย่อมนำสุขมาให้” พระพุทธเจ้า
- “ชัยชนะก่อให้เกิดเวร ผู้แพ้ย่อมนอนเป็นทุกข์ ผู้ที่ละทั้งการชนะและการแพ้ได้แล้ว ใจสงบ ย่อมนอนเป็นสุข” พระพุทธเจ้า
- “ทุกข์นั้น มีสุขอยู่เคียงข้าง สุขนั้น มีทุกข์ซ่อนอยู่ข้างใต้ ใครจะรู้ว่าสุดท้ายแล้วจะลงเอยอย่างไร” เล่าจื๊อ
- “ทุกคนรู้จักประโยชน์ของสิ่งที่มีประโยชน์ แต่ไม่มีใครรู้จักประโยชน์ของสิ่งที่ไร้ประโยชน์” จวงจื๊อ
- “ใครที่พูดว่า เราจะไม่ยึดติด เราจะพ้นทุกข์ เราจะบรรลุนิพพาน คนที่ยึดแบบนี้แหละ คือคนที่ยึดติดอย่างหนัก” นาคารชุน
- “คนเราอยากหนีทุกข์ แต่กลับวิ่งเข้าหาทุกข์ อยากได้ความสุข แต่กลับทำลายความสุขของตัวเองอย่างมืดบอด จนกลายเป็นศัตรูของตัวเอง” ศานติเทวะ
- “เพื่อนเอ๋ย ฉันไม่มีอะไรจะบอก ถ้าอยากเจอความหมาย ก็เลิกวิ่งไล่ตามสิ่งต่าง ๆ มากมายเสียที” เรียวกัง
- “ปาฏิหาริย์ไม่ใช่การเดินบนน้ำ ปาฏิหาริย์คือการได้เดินบนผืนดินเขียวขจีในขณะปัจจุบัน และได้ชื่นชมความสงบและความงามที่มีอยู่ตรงหน้า” ติช นัท ฮันห์
- “หายใจเข้า ฉันทำให้กายสงบ หายใจออก ฉันยิ้ม เมื่ออยู่กับปัจจุบันขณะ ฉันรู้ว่านี่คือขณะอันแสนวิเศษ” ติช นัท ฮันห์
- “ชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์ แต่ก็เต็มไปด้วยสิ่งมหัศจรรย์มากมาย อย่างท้องฟ้าสีคราม แสงแดด และดวงตาของเด็กน้อย การจมอยู่กับความทุกข์อย่างเดียวนั้นไม่พอ” ติช นัท ฮันห์
- “เซนไม่เข้าใจผิดว่าชีวิตทางจิตวิญญาณคือการนึกถึงพระเจ้าขณะปอกมันฝรั่ง สำหรับเซน ชีวิตทางจิตวิญญาณก็คือการปอกมันฝรั่ง แค่นั้นเอง” อลัน วัตส์
- “สิ่งที่มนุษย์ทำส่วนใหญ่ ก็เพื่อยื้อประสบการณ์และความสุขให้อยู่ถาวร ทั้งที่สิ่งเหล่านั้นน่าหลงใหลก็เพราะมันเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ” อลัน วัตส์
- “ความสงบนั่นแหละเป็นบ้านจริง ๆ ของเรา บ้านที่เราอยู่นี้ หรือบ้านที่ไหนก็ตามทีเถอะ บ้านก็สวยหรอก แต่อยู่กันไม่ค่อยสงบ” หลวงพ่อชา สุภัทโท
- “ตามเป็นจริงมันไม่แน่ แต่ตัณหาของเราว่ามันแน่ ทำยังไงล่ะ ต้องอดทน” หลวงพ่อชา สุภัทโท
- “เราทำงานด้วยจิตที่ว่าง ครื้นเครงอยู่ด้วยความสว่างไสว แจ่มแจ้ง สะอาด สงบเย็น โดยเป็นสุขแล้ว เป็นสุขเมื่อทำงานอยู่” พุทธทาสภิกขุ
- “เมื่องานสำเร็จและชื่อเสียงกำลังโด่งดัง การถอยออกมาอยู่อย่างเงียบ ๆ คือวิถีแห่งฟ้า” เล่าจื๊อ
- “รู้จักคนอื่นคือฉลาด รู้จักตัวเองคือรู้แจ้ง ชนะคนอื่นคือมีกำลัง ชนะตัวเองคือเข้มแข็งแท้ รู้จักพอคือร่ำรวย” เล่าจื๊อ
- “เต๋าไม่ฝืนทำสิ่งใด แต่ไม่มีสิ่งใดที่ไม่สำเร็จ” เล่าจื๊อ
- “ชีวิตฉันมีขีดจำกัด แต่ความรู้ไม่มีที่สิ้นสุด เอาสิ่งที่มีจำกัดไปไล่ตามสิ่งที่ไม่มีที่สิ้นสุด มีแต่จะพาตัวเองไปสู่ความพินาศ” จวงจื๊อ
- “แต่เดิมไม่มีต้นโพธิ์ กระจกเงาใสก็ไม่มีแท่นตั้ง แต่เดิมไม่มีสิ่งใดเลยสักสิ่ง แล้วฝุ่นจะไปเกาะที่ใด” เว่ยหล่าง
- “สระน้ำเก่า กบกระโจนลงไป เสียงน้ำ” มัตสึโอะ บะโช
- “เมื่อเราไม่คาดหวังสิ่งใด เราก็เป็นตัวของตัวเองได้ วิถีของเราคือการใช้ชีวิตให้เต็มที่ในทุกขณะ” ชุนริว ซูซูกิ
- “ดื่มชาอย่างช้า ๆ และด้วยความเคารพ ราวกับว่าถ้วยชานั้นคือแกนที่โลกทั้งใบหมุนรอบ ช้า ๆ สม่ำเสมอ ไม่เร่งรีบไปหาอนาคต อยู่กับขณะนี้จริง ๆ เพราะขณะนี้เท่านั้นคือชีวิต” ติช นัท ฮันห์
สโตอิก 15 ประโยค
- “สิ่งที่เราพูดและทำส่วนใหญ่ไม่จำเป็นเลย ตัดมันออกไป แล้วเราจะมีเวลาว่างมากขึ้นและกังวลน้อยลง ก่อนทำอะไรให้ถามตัวเองทุกครั้งว่า อันนี้จำเป็นไหม” มาร์คัส ออเรลิอัส
- “ชีวิตที่มีความสุข ต้องการแค่ไม่กี่อย่างจริง ๆ” มาร์คัส ออเรลิอัส
- “แตงกวาขม ก็ทิ้งไป ทางมีหนาม ก็เดินอ้อม แค่นี้พอแล้ว ไม่ต้องถามต่อว่า ทำไมโลกนี้ต้องมีของแบบนี้ด้วย” มาร์คัส ออเรลิอัส
- “คนจนไม่ใช่คนที่มีน้อย แต่คือคนที่อยากได้ไม่รู้จักพอ” เซเนกา
- “ต่างคนต่างเดินไปตามทางของตัวเองโดยไม่รู้ความจริง บ้างดิ้นรนไล่ตามชื่อเสียงอย่างน่าเกลียด บ้างจ้องแต่ผลประโยชน์ที่ไม่ชอบธรรม บ้างหมกมุ่นกับความสุขสบาย แล้วก็ทำลายตัวเองทั้งที่หลอกตัวเองอยู่” คลีแอนธีส
- “ลองกันเวลาไว้สักช่วง กินแต่ของถูกที่สุด ใส่แต่เสื้อผ้าเก่า ๆ หยาบ ๆ แล้วถามตัวเองไปด้วยว่า นี่น่ะหรือ สภาพที่ฉันกลัวนักกลัวหนา” เซเนกา
- “อย่าหวังให้ทุกอย่างเป็นไปตามใจ ให้เต็มใจรับทุกอย่างอย่างที่มันเป็น แล้วชีวิตจะไหลไปอย่างสงบ” เอพิกเตตัส
- “เริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ ก่อน น้ำมันหก ไวน์หายไปนิดหน่อย ให้บอกตัวเองว่า นี่คือราคาของใจที่ไม่หวั่นไหว นี่คือราคาของความสงบ ของดีไม่มีใครได้มาฟรี ๆ” เอพิกเตตัส
- “อิสรภาพไม่ได้มาจากการได้ทุกอย่างที่อยาก แต่มาจากการเลิกอยาก” เอพิกเตตัส
- “มิตรภาพแท้ทำให้วันที่ดีสดใสขึ้น และทำให้วันที่แย่เบาลง เพราะมีคนช่วยแบ่งไปครึ่งหนึ่ง” ซิเซโร
- “อยู่ทุกที่ ก็เท่ากับไม่ได้อยู่ที่ไหนเลย คนที่เอาแต่ตระเวนไปทั่ว สุดท้ายจะมีคนรู้จักเต็มไปหมด แต่ไม่มีเพื่อนสักคน” เซเนกา
- “ลองหาคนที่ไม่ได้เป็นทาสให้ดูสักคน บางคนเป็นทาสความใคร่ บางคนเป็นทาสความโลภ บางคนเป็นทาสความทะเยอทะยาน และทุกคนเป็นทาสความกลัว” เซเนกา
- “ข้างนอกจะวุ่นวายแค่ไหนก็ได้ ขอแค่ข้างในไม่วุ่นวาย ขอแค่ในใจไม่มีความกลัวกับความอยากทะเลาะกันอยู่” เซเนกา
- “เวลาเห็นใครกังวล ฉันจะถามว่าเขาอยากได้อะไร นักดนตรีร้องเพลงอยู่คนเดียวไม่เคยกังวล แต่พอขึ้นเวทีกลับกังวล เพราะเขาไม่ได้อยากแค่ร้องให้ดี แต่อยากได้เสียงปรบมือด้วย และเสียงปรบมือไม่ได้อยู่ในมือเขา” เอพิกเตตัส
- “ทำเรื่องดีแม้จะเหนื่อย ความเหนื่อยก็ผ่านไป แต่ความดียังอยู่ ทำเรื่องน่าอายแม้จะสนุก ความสนุกก็ผ่านไป แต่ความอายยังอยู่” มูโซเนียส รูฟัส
สายโสกราตีส 11 ประโยค
- “คุณไม่อายบ้างหรือ ที่มัวแต่สะสมเงิน เกียรติ และชื่อเสียงให้มากที่สุด แต่แทบไม่สนใจปัญญา ความจริง และการทำจิตใจของตัวเองให้ดีขึ้นเลย” โสกราตีส
- “การใช้ชีวิตเพื่อหาเงินเป็นสิ่งที่คนทำเพราะจำเป็น ไม่ใช่เพราะเลือก และความร่ำรวยก็ไม่ใช่สิ่งดีที่เราตามหาจริง ๆ เพราะมันเป็นแค่เครื่องมือ เอาไว้ใช้ไปสู่อย่างอื่น” อริสโตเติล
- “นกนางแอ่นตัวเดียวไม่ได้ทำให้เป็นหน้าร้อน วันเดียวก็เช่นกัน วันเดียวหรือช่วงเวลาสั้น ๆ ไม่ได้ทำให้ใครมีชีวิตที่ดีและมีความสุขได้” อริสโตเติล
- “เป็นมนุษย์ที่ไม่พอใจ ยังดีกว่าเป็นหมูที่พอใจ เป็นโสกราตีสที่ไม่พอใจ ยังดีกว่าเป็นคนโง่ที่พอใจ” จอห์น สจวร์ต มิลล์
- “ลองถามตัวเองว่ามีความสุขไหม แล้วคุณจะหยุดมีความสุขทันที” จอห์น สจวร์ต มิลล์
- “ความคิดของคนเราไม่ใช่แสงที่ใสบริสุทธิ์ แต่มีความอยากและอารมณ์เจือปนอยู่ แล้วมันก็สร้างความเชื่อขึ้นมาตามนั้น คนเราจึงเชื่อสิ่งที่ตัวเองอยากให้จริงได้ง่ายกว่าเสมอ” ฟรานซิส เบคอน
- “คนเราคิดว่าตัวเองเป็นอิสระ เพราะรู้ตัวว่ากำลังอยากหรือตั้งใจจะทำอะไร แต่ไม่เคยแม้แต่จะฝันถึงเหตุที่ทำให้ตัวเองอยากแบบนั้นเลย” บารุค สปิโนซา
- “ศีลธรรมไม่ได้สอนว่าเราจะทำให้ตัวเองมีความสุขได้อย่างไร แต่สอนว่าเราจะเป็นคนที่คู่ควรกับความสุขได้อย่างไร” อิมมานูเอล คานต์
- “เป็นนักปรัชญาได้ แต่ถึงจะคิดลึกแค่ไหน ก็อย่าลืมเป็นคนธรรมดา” เดวิด ฮิวม์
- “เหตุผลเป็นทาสของอารมณ์ความปรารถนา และควรเป็นแค่นั้น มันอ้างไม่ได้เลยว่ามีหน้าที่อื่น นอกจากรับใช้และทำตามอารมณ์” เดวิด ฮิวม์
- “สิ่งที่เราต้องการไม่ใช่ความตั้งใจที่จะเชื่อ แต่คือความอยากรู้ความจริง ซึ่งเป็นสิ่งที่ตรงข้ามกันเลย” เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์
Absurdism 9 ประโยค
- “ความสุขกับความไร้สาระเป็นลูกสองคนของแผ่นดินเดียวกัน แยกจากกันไม่ได้” อาลแบร์ กามู
- “มองภาพรวมกว้าง ๆ ก็จะเห็นว่า ศัตรูสองตัวของความสุขมนุษย์ คือความเจ็บปวดกับความเบื่อ” อาร์ทัวร์ โชเพนเฮาเออร์
- “ความร่ำรวยก็เหมือนน้ำทะเล ยิ่งดื่มก็ยิ่งกระหาย ชื่อเสียงก็เป็นแบบเดียวกัน” อาร์ทัวร์ โชเพนเฮาเออร์
- “ผมขอร้องเลย เวลาคุณมีความสุข ช่วยสังเกตมันหน่อย แล้วอุทาน กระซิบ หรือคิดในใจสักครั้งว่า ถ้านี่ยังไม่ดี ก็ไม่รู้แล้วว่าอะไรดี” เคิร์ต วอนเนกัต
- “ตอนไดโอจีนีสนอนอาบแดดอยู่ อเล็กซานเดอร์มหาราชมายืนค้ำหัวแล้วบอกว่า อยากได้อะไรขอมาได้เลย เขาตอบว่า หลบไปหน่อย บังแดดอยู่” ไดโอจีนีส
- “มีคนถามว่าเขาชอบดื่มไวน์แบบไหน เขาตอบว่า แบบที่คนอื่นจ่าย” ไดโอจีนีส
- “วันไหนที่เราไม่ได้เต้นรำเลยสักครั้ง ถือว่าวันนั้นสูญเปล่า และความจริงไหนที่ไม่มีเสียงหัวเราะมาด้วย ถือว่าความจริงนั้นเป็นเท็จ” ฟรีดริช นีทเชอ
- “ไม่มีอะไรเทียบความสุขของการขี้เกียจได้ ต่อให้โลกกำลังจะแตก ฉันก็ไม่ลุกจากเตียงแต่เช้าตรู่แบบผิดมนุษย์มนาหรอก” เอมิล ซีโอรัน
- “แค่การดิ้นรนขึ้นไปสู่ยอดเขา ก็พอจะเติมหัวใจมนุษย์ให้เต็มได้แล้ว เราต้องจินตนาการว่าซิซีฟัสมีความสุข” อาลแบร์ กามู
Existentialism 8 ประโยค
- “ความสุขใช้อะไรนิดเดียวเอง แค่เสียงปี่สก็อตก็พอ ถ้าไม่มีดนตรี ชีวิตคงเป็นความผิดพลาด” ฟรีดริช นีทเชอ
- “คนส่วนใหญ่ไล่ตามความสุขอย่างรีบร้อนเสียจนวิ่งเลยมันไป” เซอเรน เคียร์เคอกอร์
- “นี่คือความไม่สมบูรณ์ของทุกเรื่องที่เป็นมนุษย์ เราจะได้สิ่งที่ปรารถนา ก็ต่อเมื่อเดินผ่านด้านตรงข้ามของมันมาก่อน” เซอเรน เคียร์เคอกอร์
- “โอ พระเจ้า ความสุขเต็ม ๆ หนึ่งขณะ น้อยเกินไปหรือสำหรับชีวิตทั้งชีวิตของคนคนหนึ่ง” ฟยอดอร์ ดอสโตเยฟสกี
- “อย่าเล็งไปที่ความสำเร็จ ยิ่งเล็งและตั้งเป็นเป้ามากเท่าไร ก็ยิ่งพลาดมากเท่านั้น เพราะความสำเร็จก็เหมือนความสุข ไล่ตามไม่ได้ มันต้องตามมาเอง” วิคทอร์ ฟรังเคิล
- “ฉันค้นพบว่า ความทุกข์ทั้งหมดของมนุษย์มาจากเรื่องเดียว คือเราอยู่เงียบ ๆ ในห้องของตัวเองไม่เป็น” แบลซ ปาสกาล
- “เราจึงไม่เคยได้มีชีวิตจริง ๆ เราแค่หวังว่าจะได้มีชีวิต และเพราะเรามัวแต่เตรียมตัวจะมีความสุขอยู่เสมอ เราจึงไม่มีวันได้มีความสุขเลย” แบลซ ปาสกาล
- “ปล่อยให้คนอื่นบ่นไปว่ายุคนี้ชั่วร้าย ฉันบ่นว่ามันจืดชืดต่างหาก เพราะมันไร้ความหลงใหล” เซอเรน เคียร์เคอกอร์
เซียมซีแห่งสายลม อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย