ประโยคของเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์
สายโสกราตีส
“สิ่งที่เราต้องการไม่ใช่ความตั้งใจที่จะเชื่อ แต่คือความอยากรู้ความจริง ซึ่งเป็นสิ่งที่ตรงข้ามกันเลย”
What is wanted is not the will to believe, but the wish to find out, which is its exact opposite.
Free Thought and Official Propaganda, Conway Memorial Lecture (1922) (จากต้นฉบับ) ที่มา
ขยายความ
รัสเซลล์กำลังตอบวิลเลียม เจมส์ นักปรัชญาอเมริกันที่เคยเทศน์เรื่องความตั้งใจที่จะเชื่อ ส่วนรัสเซลล์ขอเทศน์เรื่องความตั้งใจที่จะสงสัยแทน ในสายตาเขา ความตั้งใจที่จะเชื่อคือเลือกคำตอบไว้ก่อนหลักฐานจะมาถึง ส่วนความอยากรู้คือยอมรับคำตอบตามหลักฐาน แม้มันจะไม่ใช่สิ่งที่เราหวัง
เครื่องจับฉลากแห่งเอเธนส์ อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย
อยู่ในหัวข้อ
ประโยคอื่นของเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์
- “มีความรู้อะไรในโลกนี้ไหม ที่แน่นอนเสียจนคนมีเหตุผลคนไหนก็สงสัยไม่ได้”
- “คนที่ไม่มีปรัชญาอยู่ในตัวเลยสักนิด จะใช้ชีวิตเหมือนถูกขังอยู่ในอคติ ทั้งอคติจากสามัญสำนึก จากความเชื่อที่คนยุคเดียวกันหรือชาติเดียวกันเชื่อตามกันมา และจากความเชื่อที่งอกขึ้นในหัว โดยที่เหตุผลของเขาไม่เคยได้ร่วมคิดหรือยินยอมเลย”
- “เราเรียนปรัชญาไม่ใช่เพื่อหาคำตอบตายตัว เพราะโดยทั่วไปไม่มีคำตอบตายตัวไหนที่รู้ได้แน่ว่าจริง แต่เราเรียนเพื่อตัวคำถามเองต่างหาก”
- “มนุษย์กลัวการคิดยิ่งกว่ากลัวสิ่งใดในโลก มากกว่ากลัวความหายนะ มากกว่ากลัวแม้แต่ความตาย”
- “อาการอย่างหนึ่งของคนที่ใกล้จะเครียดจนพัง คือความเชื่อว่างานของตัวเองสำคัญมาก และถ้าหยุดพักเมื่อไร หายนะสารพัดจะตามมา”
- “ต้นเหตุของปัญหาคือ ในโลกยุคนี้ คนโง่มั่นใจเต็มร้อย ส่วนคนฉลาดกลับเต็มไปด้วยความสงสัย”