ประโยคของจวงจื๊อ
ตะวันออก
“ถ้ามีต้นไม้ใหญ่แล้วไม่รู้จะเอาไปใช้ทำอะไร ทำไมไม่ปลูกมันไว้ในดินแดนแห่งความว่างเปล่า แล้วไปนั่งเฉย ๆ อยู่ข้าง ๆ หรือนอนพักอย่างเป็นสุขใต้ร่มเงาของมันเล่า”
Now if you have a big tree and are at a loss what to do with it, why not plant it in the domain of non-existence… whither you might betake yourself to inaction by its side, to blissful repose beneath its shade?
Zhuangzi, Chapter 1, Free and Easy Wandering (逍遙遊) แปลอังกฤษโดย Herbert A. Giles (1889) (จากต้นฉบับ) ที่มา
ขยายความ
ฮุ่ยจื๊อเยาะว่าคำสอนของจวงจื๊อเหมือนต้นไม้ใหญ่ลำต้นคดงอ ใหญ่แต่ไร้ประโยชน์ ไม่มีช่างไม้คนไหนเหลียวแล นี่คือคำตอบของจวงจื๊อ และเขาบอกต่อว่า เพราะไร้ประโยชน์นี่เอง จึงไม่มีใครเอาขวานมาโค่น สิ่งที่ดูไร้ค่าในสายตาคนอื่น อาจเป็นสิ่งที่ปกป้องเราและให้ที่พักใจ
เซียมซีแห่งสายลม อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย
อยู่ในหัวข้อ
ประโยคอื่นของจวงจื๊อ
- “ครั้งหนึ่ง ฉันจวงจื๊อฝันว่าตัวเองเป็นผีเสื้อ พอสะดุ้งตื่นก็พบว่ายังนอนอยู่ตรงนั้น เป็นตัวฉันเหมือนเดิม ตอนนี้ฉันเลยไม่รู้แล้วว่า เมื่อครู่เป็นคนที่ฝันว่าเป็นผีเสื้อ หรือตอนนี้เป็นผีเสื้อที่กำลังฝันว่าเป็นคน”
- “ทุกคนรู้จักประโยชน์ของสิ่งที่มีประโยชน์ แต่ไม่มีใครรู้จักประโยชน์ของสิ่งที่ไร้ประโยชน์”
- “จวงจื๊อพูดว่า ดูปลาพวกนั้นว่ายไปมาสิ นั่นแหละความสุขของปลา ฮุ่ยจื๊อแย้งว่า ท่านไม่ใช่ปลา จะรู้ได้อย่างไรว่าปลามีความสุข จวงจื๊อตอบว่า ท่านไม่ใช่ฉัน จะรู้ได้อย่างไรว่าฉันไม่รู้”
- “จะเล่าเรื่องทะเลให้กบในบ่อฟังก็ไม่ได้ เพราะโลกของมันแคบ จะเล่าเรื่องน้ำแข็งให้แมลงฤดูร้อนฟังก็ไม่ได้ เพราะชีวิตมันมีแค่ฤดูเดียว”
- “ชีวิตฉันมีขีดจำกัด แต่ความรู้ไม่มีที่สิ้นสุด เอาสิ่งที่มีจำกัดไปไล่ตามสิ่งที่ไม่มีที่สิ้นสุด มีแต่จะพาตัวเองไปสู่ความพินาศ”
- “เมื่อบึงแห้งขอด ปลาต้องมานอนเกยอยู่บนดิน จะพ่นลมหายใจหรือน้ำลายให้กันชุ่มชื้นแค่ไหน ก็สู้ปล่อยให้พวกมันได้อยู่ในแม่น้ำและทะเลสาบของมันตั้งแต่แรกไม่ได้”