หัวข้อ
ความทุกข์และการผ่านพ้น
ถ้อยคำสำหรับวันที่ใจหนัก ไม่ได้บอกให้หายเจ็บ แต่ช่วยให้เดินผ่านไปได้
46 ประโยค จากนักคิด 22 คน ใน 4 สำนัก
Existentialism 16 ประโยค
- “บทเรียนจากโรงเรียนทหารที่ชื่อว่าชีวิต สิ่งที่ฆ่าฉันไม่ตาย จะทำให้ฉันแข็งแกร่งขึ้น” ฟรีดริช นีทเชอ
- “กวีคือใคร คือคนทุกข์ที่ซ่อนความเจ็บปวดลึก ๆ ไว้ในใจ แต่ริมฝีปากของเขาถูกปั้นมาให้เสียงถอนใจและเสียงคร่ำครวญที่ผ่านออกมา ฟังดูเป็นดนตรีไพเราะ” เซอเรน เคียร์เคอกอร์
- “ตั้งแต่เด็ก มีหนามของความเศร้าปักอยู่ในใจฉัน ตราบที่มันยังปักอยู่ ฉันยังเสียดสีโลกได้ ถ้าถอนมันออกเมื่อไร ฉันคงไม่รอด” เซอเรน เคียร์เคอกอร์
- “นี่คือความลึกลับยิ่งใหญ่ของชีวิตมนุษย์ ความโศกเศร้าเก่า ๆ ค่อย ๆ กลายเป็นความสุขที่เงียบและอ่อนโยน” ฟยอดอร์ ดอสโตเยฟสกี
- “ในแง่หนึ่ง ความทุกข์จะหยุดเป็นความทุกข์ ทันทีที่มันพบความหมาย เช่นความหมายของการเสียสละ” วิคทอร์ ฟรังเคิล
- “ตัวตนที่คนสิ้นหวังอยากเป็น คือตัวตนที่เขาไม่ได้เป็น ส่วนการอยากเป็นตัวเองอย่างที่เป็นจริง ๆ นั่นแหละคือสิ่งตรงข้ามกับความสิ้นหวัง” เซอเรน เคียร์เคอกอร์
- “ท่านพ่อและท่านครูทั้งหลาย ข้าพเจ้าครุ่นคิดว่านรกคืออะไร และข้าพเจ้าเชื่อว่า นรกคือความทุกข์ของการที่รักใครไม่ได้อีกแล้ว” ฟยอดอร์ ดอสโตเยฟสกี
- “ใช่ มนุษย์เป็นสัตว์ที่ดัดได้ ต้องนิยามกันแบบนี้แหละ เป็นสิ่งมีชีวิตที่ชินได้กับทุกอย่าง นี่อาจเป็นนิยามที่ดีที่สุดของมนุษย์เลยก็ได้” ฟยอดอร์ ดอสโตเยฟสกี
- “การตอบสนองแบบผิดปกติต่อสถานการณ์ที่ผิดปกติ คือพฤติกรรมที่ปกติ” วิคทอร์ ฟรังเคิล
- “แม้ในยามสิ้นหวังที่สุด เราก็ยังมีชีวิตเหลืออยู่มากพอที่จะสิ้นหวังได้” พอล ทิลลิช
- “เธอต้องพร้อมจะเผาตัวเองในเปลวไฟของตัวเอง ถ้าไม่ยอมเป็นเถ้าถ่านเสียก่อน เธอจะเกิดใหม่ได้อย่างไร” ฟรีดริช นีทเชอ
- “อะไรทำให้คนเป็นวีรบุรุษ คือการกล้าเผชิญความทุกข์ที่หนักที่สุด กับความหวังที่สูงที่สุดของตัวเองไปพร้อมกัน” ฟรีดริช นีทเชอ
- “นี่คือความไม่สมบูรณ์ของทุกเรื่องที่เป็นมนุษย์ เราจะได้สิ่งที่ปรารถนา ก็ต่อเมื่อเดินผ่านด้านตรงข้ามของมันมาก่อน” เซอเรน เคียร์เคอกอร์
- “ทุกอย่างพรากไปจากมนุษย์ได้ ยกเว้นสิ่งเดียว คือเสรีภาพข้อสุดท้าย ได้แก่การเลือกว่าจะรับมือกับสถานการณ์ตรงหน้าด้วยท่าทีแบบไหน และเลือกทางเดินของตัวเอง” วิคทอร์ ฟรังเคิล
- “เวลารักษาความโศกและความบาดหมางได้ เพราะเราเปลี่ยนไป และไม่ใช่คนเดิมอีกแล้ว” แบลซ ปาสกาล
- “กลางฤดูหนาว ในที่สุดฉันก็พบว่า ในตัวฉันมีฤดูร้อนที่ไม่มีวันพ่ายแพ้” อาลแบร์ กามู
ปรัชญาตะวันออก 13 ประโยค
- “เมื่อปุถุชนผู้ไม่ได้สดับธรรมถูกความเจ็บปวดทางกายกระทบ เขาย่อมเศร้าโศก ร่ำไร คร่ำครวญ จึงเจ็บปวดถึงสองทาง ทั้งทางกายและทางใจ เหมือนคนที่ถูกยิงด้วยลูกศรดอกหนึ่ง แล้วยังถูกยิงซ้ำด้วยลูกศรดอกที่สอง” พระพุทธเจ้า
- “คนเราอยากหนีทุกข์ แต่กลับวิ่งเข้าหาทุกข์ อยากได้ความสุข แต่กลับทำลายความสุขของตัวเองอย่างมืดบอด จนกลายเป็นศัตรูของตัวเอง” ศานติเทวะ
- “ชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์ แต่ก็เต็มไปด้วยสิ่งมหัศจรรย์มากมาย อย่างท้องฟ้าสีคราม แสงแดด และดวงตาของเด็กน้อย การจมอยู่กับความทุกข์อย่างเดียวนั้นไม่พอ” ติช นัท ฮันห์
- “ธรรมทั้งหลายมีใจเป็นหัวหน้า มีใจเป็นใหญ่ สำเร็จแล้วด้วยใจ ถ้าบุคคลมีใจชั่ว พูดอยู่ก็ดี ทำอยู่ก็ดี ทุกข์ย่อมติดตามเขาไป เหมือนล้อเกวียนหมุนตามรอยเท้าโคที่ลากเกวียนไป” พระพุทธเจ้า
- “ความโศกเกิดจากของที่รัก ความกลัวก็เกิดจากของที่รัก ผู้ที่พ้นจากของที่รักแล้ว ย่อมไม่มีความโศก แล้วความกลัวจะมีมาแต่ไหน” พระพุทธเจ้า
- “เมื่อใดเห็นด้วยปัญญาว่า สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง เมื่อนั้นย่อมเบื่อหน่ายในทุกข์ นี่คือทางแห่งความบริสุทธิ์” พระพุทธเจ้า
- “ความเจ็บปวดของเรามีสองเหตุ คือดาบของศัตรูกับร่างกายของเรา เขาจับดาบ เราก็ยึดร่างกายนี้ไว้ แล้วเราจะโกรธฝ่ายไหนดี” ศานติเทวะ
- “ถ้าคุณรักสิ่งสูงส่งแต่รังเกียจสิ่งธรรมดา คุณก็จะลอยขึ้นจมลงอยู่ในทะเลแห่งการเกิดและการตาย กิเลสมีได้ก็เพราะใจ ถ้าใจว่าง กิเลสจะผูกคุณไว้ได้อย่างไร” หลินจี้
- “ในกาลไหน ๆ เวรทั้งหลายในโลกนี้ ย่อมไม่ระงับด้วยการจองเวร แต่ระงับได้ด้วยการไม่จองเวร นี่คือธรรมอันเก่าแก่” พระพุทธเจ้า
- “ทุกข์นั้น มีสุขอยู่เคียงข้าง สุขนั้น มีทุกข์ซ่อนอยู่ข้างใต้ ใครจะรู้ว่าสุดท้ายแล้วจะลงเอยอย่างไร” เล่าจื๊อ
- “ถึงคราวต้องเจอภัยพิบัติ ก็เจอไปเถิด ถึงคราวต้องตาย ก็ตายไปเถิด นี่แหละคือวิธีอันวิเศษที่จะพ้นจากภัยพิบัติ” เรียวกัง
- “หนีความกลัว ก็คือกลัว สู้กับความเจ็บปวด ก็คือเจ็บปวด พยายามทำตัวกล้า ก็คือกำลังกลัว” อลัน วัตส์
- “พวกเรามีโรค “ตัวกู-ของกู” กันอยู่ทุกคน” พุทธทาสภิกขุ
สโตอิก 10 ประโยค
- “ทิ้งการตีความของเธอไป เสียงในหัวที่บอกว่าฉันโดนทำร้ายก็จะเงียบลง พอเสียงนั้นเงียบ ความเจ็บก็หายไปด้วย” มาร์คัส ออเรลิอัส
- “การสูญเสีย ก็คือความเปลี่ยนแปลงอย่างหนึ่งเท่านั้น” มาร์คัส ออเรลิอัส
- “ลองคิดดู ความโกรธและความหงุดหงิดที่เรามีต่อการกระทำของใคร ทำให้เราเจ็บมากกว่าตัวการกระทำนั้นเสียอีก” มาร์คัส ออเรลิอัส
- “บางเรื่องทรมานเรามากเกินกว่าที่ควร บางเรื่องทรมานเราก่อนเวลา บางเรื่องไม่ควรทรมานเราเลยด้วยซ้ำ เราชอบขยายความทุกข์ แต่งมันขึ้นมาเอง หรือไม่ก็ทุกข์ล่วงหน้า” เซเนกา
- “บางครั้ง แค่ยังมีชีวิตอยู่ต่อไป ก็นับเป็นความกล้าหาญแล้ว” เซเนกา
- “คนที่ทุกข์ล่วงหน้า คือคนที่ทุกข์มากเกินกว่าที่ต้องทุกข์” เซเนกา
- “ไฟพิสูจน์ทอง ความลำบากพิสูจน์คนกล้า” เซเนกา
- “อย่าพูดถึงอะไรก็ตามว่าฉันสูญเสียมันไป ให้พูดว่าฉันคืนมันไปแล้ว” เอพิกเตตัส
- “สิ่งที่ทำให้เรากลัว มีมากกว่าสิ่งที่ทำร้ายเราได้จริง เราทุกข์เพราะจินตนาการ บ่อยกว่าเพราะเรื่องจริง” เซเนกา
- “ปรัชญาคือยารักษาใจ ยานี้ไม่ต้องไปหาจากที่อื่นเหมือนเวลาป่วยกาย แต่เราต้องทุ่มแรงทั้งหมดที่มีเพื่อรักษาตัวเองให้หาย” ซิเซโร
Absurdism 7 ประโยค
- “ชีวิตจึงแกว่งไปมาเหมือนลูกตุ้มนาฬิกา ระหว่างความเจ็บปวดกับความเบื่อ เรื่องนี้ยังแสดงออกมาแบบประหลาด ๆ ด้วย พอมนุษย์โยนความเจ็บปวดและการทรมานทั้งหมดไปไว้ในนรกแล้ว สิ่งที่เหลือไว้ให้สวรรค์ก็มีแต่ความเบื่อ” อาร์ทัวร์ โชเพนเฮาเออร์
- “มองภาพรวมกว้าง ๆ ก็จะเห็นว่า ศัตรูสองตัวของความสุขมนุษย์ คือความเจ็บปวดกับความเบื่อ” อาร์ทัวร์ โชเพนเฮาเออร์
- “สูตรความยิ่งใหญ่ของมนุษย์ในแบบของฉัน คืออามอร์ ฟาตี หรือการรักโชคชะตา คือไม่อยากให้อะไรเป็นอื่นไปจากที่เป็น ทั้งข้างหน้า ข้างหลัง หรือชั่วนิรันดร์ สิ่งที่หนีไม่พ้นไม่ใช่แค่ต้องทนรับ แต่ต้องรักมันด้วย” ฟรีดริช นีทเชอ
- “ลาจะเป็นตัวละครโศกนาฏกรรมได้ไหม คือพังไปใต้ภาระที่ทั้งแบกไม่ไหวและสลัดไม่หลุด นี่แหละกรณีของนักปรัชญา” ฟรีดริช นีทเชอ
- “ไม่มีอะไรตลกไปกว่าความทุกข์อีกแล้ว มันเป็นเรื่องขำที่สุดในโลก ตอนแรกเราก็หัวเราะ หัวเราะกันเต็มที่ แต่มันก็เรื่องเดิมทุกที” แซมิวเอล เบ็กเกตต์
- “คุณต้องไปต่อ ฉันไปต่อไม่ไหว ฉันจะไปต่อ” แซมิวเอล เบ็กเกตต์
- “ใครไม่เคยอิจฉาผักเลยสักครั้ง คนนั้นพลาดละครชีวิตของมนุษย์ไปแล้ว” เอมิล ซีโอรัน
ตู้แห่งการเลือก อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย