เส้นทาง 7 วัน ปรัชญาตะวันออก
เจ็ดวันกับปรัชญาตะวันออก
เจ็ดวันที่ชวนให้ใจคุณช้าลง กลับมาอยู่กับปัจจุบัน แล้วหัดถือทุกอย่างไว้เบาๆ
วันที่ 1 กลับมาที่ลมหายใจ
การฝึกสติในพุทธหลายสาย รวมทั้งเซน มักเริ่มที่ลมหายใจ เพราะลมหายใจเกิดขึ้นตรงนี้ ตอนนี้เสมอ ไม่เคยค้างอยู่ที่เมื่อวาน และไม่เคยวิ่งไปรอที่พรุ่งนี้
ติช นัท ฮันห์ The Miracle of Mindfulness (1975), p. 15 (Beacon Press ed., 1999) แปลอังกฤษโดย Mobi Ho
คำถามให้เขียน ลองหายใจช้าๆ สามครั้ง ก่อนหน้านั้นใจคุณลอยไปอยู่ที่ไหน และพอกลับมาอยู่กับลมหายใจแล้ว อะไรเปลี่ยนไปบ้าง
วันที่ 2 ลูกศรดอกที่สอง
พุทธศาสนาไม่เคยสัญญาว่าชีวิตจะไม่เจ็บ แต่ชวนให้สังเกตว่า พอความเจ็บมาถึงแล้ว ใจของคุณทำอะไรต่อ
พระพุทธเจ้า Sallatha Sutta, The Arrow (Saṃyutta Nikāya 36.6), SN 36.6 แปลอังกฤษโดย Bhikkhu Sujato (2018, CC0)
คำถามให้เขียน นึกถึงเรื่องที่ทำให้คุณเจ็บเมื่อไม่นานมานี้ ส่วนไหนคือลูกศรดอกแรกที่มาเอง และส่วนไหนคือดอกที่สองที่ใจคุณยิงซ้ำ
วันที่ 3 แก้วที่แตกไปแล้ว
ทุกสิ่งที่เกิดขึ้นย่อมเปลี่ยนไป ทางพุทธเรียกว่าอนิจจัง การเห็นข้อนี้ไม่ได้แปลว่าต้องเลิกดูแลสิ่งที่รัก แต่ช่วยให้ใจไม่แตกตามไปด้วยเมื่อวันนั้นมาถึง
หลวงพ่อชา สุภัทโท น้ำไหลนิ่ง (Still, Flowing Water), Talk at Wat Tham Saeng Phet, rains retreat 1981; English in Living Dhamma (1992) แปลอังกฤษโดย The Teachings of Ajahn Chah (Wat Nong Pah Pong, 2007)
คำถามให้เขียน เลือกของรักสักชิ้นที่คุณใช้อยู่ทุกวัน ถ้ามองว่ามันแตกไปแล้วตั้งแต่ตอนนี้ วันนี้คุณจะถือและดูแลมันต่างไปอย่างไร
วันที่ 4 คลายมือที่กำไว้
ถ้าทุกอย่างต้องเปลี่ยน การกำไว้แน่นก็มีแต่จะเหนื่อย แต่ปล่อยวางในทางพุทธไม่ได้แปลว่าวางมือ คุณยังทำทุกอย่างได้เต็มที่เหมือนเดิม
พุทธทาสภิกขุ แก่นพุทธศาสน์ (Heartwood of the Bodhi Tree), lecture 1: ใจความทั้งหมดของพระพุทธศาสนา, Siriraj Hospital, Mahidol University, 17 December 1961
คำถามให้เขียน ตอนนี้คุณกำอะไรไว้แน่นจนเหนื่อย ถ้าวันนี้ลองคลายมือลงสักนิด จะรู้สึกต่างไปอย่างไร
วันที่ 5 อ่อนอย่างน้ำ
คัมภีร์เต๋าเต็กเก็งมักยกน้ำเป็นแบบอย่าง เพราะน้ำไม่ฝืนและไม่แย่งชิงกับใคร แต่ก็ไหลไปถึงได้ทุกที่
เล่าจื๊อ Tao Te Ching, Chapter 78 แปลอังกฤษโดย James Legge (1891)
คำถามให้เขียน ตอนนี้เรื่องไหนที่คุณพยายามดันให้ได้ดั่งใจ ถ้าลองอ่อนลงอย่างน้ำดูบ้าง คุณจะทำอะไรต่างไปจากเดิม
วันที่ 6 ตัวตนที่เบาลง
สิ่งที่คนเรากำไว้แน่นที่สุด มักเป็นตัวเราเอง พุทธศาสนามองว่า ทุกข์จำนวนมากงอกขึ้นจากความรู้สึกว่ามีตัวตนที่ต้องคอยปกป้อง พออะไรมากระทบนิดเดียวก็เจ็บ
พุทธทาสภิกขุ แก่นพุทธศาสน์ (Heartwood of the Bodhi Tree), lecture 1: ใจความทั้งหมดของพระพุทธศาสนา, Siriraj Hospital, Mahidol University, 17 December 1961
คำถามให้เขียน วันนี้อาการ “ตัวกูของกู” กำเริบขึ้นตอนไหน และถ้าตอนนั้นคุณยึดติดกับตัวเองน้อยลงสักนิด เรื่องจะออกมาเป็นอย่างไร
วันที่ 7 เดินต่ออย่างไม่ประมาท
ในพระสูตร นี่คือปัจฉิมโอวาท คำสุดท้ายที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ ส่วนความไม่ประมาทในทางพุทธ คือการมีสติ ไม่ปล่อยให้แต่ละวันผ่านไปเปล่าๆ
พระพุทธเจ้า Mahāparinibbāna Sutta, the Buddha’s last words (Dīgha Nikāya 16), DN 16 แปลอังกฤษโดย Bhikkhu Sujato (2018, CC0)
คำถามให้เขียน จากเจ็ดหน้าในเล่มนี้ คุณอยากเก็บอะไรติดตัวไปทำต่อสักอย่าง และพรุ่งนี้จะเริ่มทำมันตอนไหนของวัน
เซียมซีแห่งสายลม อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย