เส้นทาง 7 วัน Existentialism
เจ็ดวันกับ Existentialism
เจ็ดวันที่ชวนคุณเลิกรอให้ใครมาบอกว่าคุณเป็นใคร แล้วเริ่มเลือกทางและสร้างความหมายให้ชีวิตด้วยตัวเอง
วันที่ 1 ยังอยู่ระหว่างทาง
ถ้ายังตอบไม่ได้ว่าตัวเองเป็นใคร ก็ไม่แปลกอะไรนะ สายนี้เริ่มจากความคิดว่า ไม่มีใครเกิดมาพร้อมคำนิยามสำเร็จรูป ตัวคุณวันนี้จึงยังไม่ใช่ฉบับสุดท้าย
ฟรีดริช นีทเชอ Thus Spoke Zarathustra, Prologue, 4 แปลอังกฤษโดย Thomas Common (1909)
คำถามให้เขียน ในเมื่อตัวคุณยังไม่ใช่ฉบับสุดท้าย มีเรื่องไหนเกี่ยวกับตัวเอง ที่คุณเคยคิดว่าเปลี่ยนไม่ได้ แต่อยากลองเขียนใหม่
วันที่ 2 เสรีภาพที่หนีไม่พ้น
เสรีภาพฟังดูเป็นของขวัญ แต่สายนี้มองว่ามันเป็นภาระด้วย เพราะคุณคืนมันไม่ได้ แม้แต่การไม่ยอมเลือก ก็ยังนับเป็นการเลือกแบบหนึ่ง
ฌ็อง-ปอล ซาทร์ Being and Nothingness, Part 4, chapter 1 แปลอังกฤษโดย Hazel E. Barnes (1956)
คำถามให้เขียน ลองนึกถึงเรื่องที่คุณบอกตัวเองว่าไม่มีทางเลือก ถ้ายอมรับว่าคุณเองก็กำลังเลือกอยู่ เรื่องนั้นจะดูต่างไปอย่างไร
วันที่ 3 ใครๆ เขาก็ทำกัน
เมื่อเสรีภาพหนักเกินแบก ทางที่ง่ายที่สุดคือทำตามที่ใครๆ เขาก็ทำกัน ทั้งเรื่องเรียน เรื่องงาน และสิ่งที่ควรอยากได้ จนลืมถามว่าเราเลือกเองหรือแค่ไหลตามไป
มาร์ทิน ไฮเดกเกอร์ Being and Time, §27 (1927) แปลอังกฤษโดย Joan Stambaugh (1996)
คำถามให้เขียน เรื่องที่คุณทำเพียงเพราะใครๆ เขาก็ทำกัน ถ้าได้ตัดสินใจเองจริงๆ จะออกมาเป็นแบบไหน
วันที่ 4 เลือกเป็นตัวเอง
ทางออกจากการไหลตามคนอื่นเริ่มที่การเลือก ไม่ใช่แค่เลือกคณะหรือเลือกงาน แต่เป็นการเลือกที่ลึกกว่านั้น และไม่มีใครเลือกแทนคุณได้
เซอเรน เคียร์เคอกอร์ Either/Or, Part II, “The Balance between the Esthetic and the Ethical”, p. 177 แปลอังกฤษโดย Howard V. Hong and Edna H. Hong (1987)
คำถามให้เขียน เรื่องเล็กๆ เรื่องไหนที่คุณจะเลือกทำวันนี้ เพราะมันเป็นตัวคุณจริงๆ ไม่ใช่เพราะใครคาดหวัง
วันที่ 5 ส่วนที่เป็นของคุณ
คุณไม่ได้เลือกบ้านที่เกิด คำที่คนอื่นเคยตัดสินคุณ หรือแผลที่ติดตัวมา แต่สายนี้ไม่ยอมให้สิ่งเหล่านั้น เป็นคำตอบสุดท้ายว่าคุณเป็นใคร
“สิ่งสำคัญไม่ใช่ว่าคนอื่นทำให้เราเป็นอะไร แต่คือเราจะทำอะไรกับสิ่งที่พวกเขาทำให้เราเป็น”
ฌ็อง-ปอล ซาทร์ Saint Genet, Actor and Martyr, p. 55 (1952)
คำถามให้เขียน เลือกมาหนึ่งอย่าง ที่ครอบครัวหรือสังคมหล่อหลอมให้คุณเป็น จากนี้ไปคุณอยากทำอะไรกับมัน
วันที่ 6 ความหมายที่คุณให้
ถ้าช่วงนี้ชีวิตดูว่างเปล่า อาจไม่ได้แปลว่าคุณทำอะไรหล่นหายไป ความว่างนั้นอาจกำลังรอให้คุณลงมือเติมเองก็ได้
ฌ็อง-ปอล ซาทร์ Existentialism Is a Humanism, p. 58 แปลอังกฤษโดย Philip Mairet (1948)
คำถามให้เขียน วันนี้คุณจะทำอะไรสักอย่าง เพื่อให้ความหมายกับส่วนหนึ่งของชีวิต ที่รู้สึกว่างเปล่า
วันที่ 7 กลายเป็นตัวคุณเอง
หกหน้าที่ผ่านมาชวนให้เห็นว่า ตัวตนไม่ได้ซ่อนอยู่ที่ไหนให้ออกไปตามหา แต่ค่อยๆ ก่อร่างขึ้นจากสิ่งที่คุณเลือกและลงมือทำในแต่ละวัน
“มโนธรรมของเธอพูดว่าอะไร มันพูดว่า จงเป็นให้ได้อย่างที่เธอเป็น”
ฟรีดริช นีทเชอ The Gay Science, Section 270 แปลอังกฤษโดย Thomas Common (1910)
คำถามให้เขียน ถ้าเขียนจดหมายสั้นๆ ถึงตัวคุณในอีกหนึ่งปีข้างหน้า คุณอยากเล่าว่าตอนนี้กำลังกลายเป็นคนแบบไหน
ตู้แห่งการเลือก อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย