เส้นทาง 7 วัน Existentialism

เจ็ดวันกับ Existentialism

เจ็ดวันที่ชวนคุณเลิกรอให้ใครมาบอกว่าคุณเป็นใคร แล้วเริ่มเลือกทางและสร้างความหมายให้ชีวิตด้วยตัวเอง

  1. วันที่ 1 ยังอยู่ระหว่างทาง

    ถ้ายังตอบไม่ได้ว่าตัวเองเป็นใคร ก็ไม่แปลกอะไรนะ สายนี้เริ่มจากความคิดว่า ไม่มีใครเกิดมาพร้อมคำนิยามสำเร็จรูป ตัวคุณวันนี้จึงยังไม่ใช่ฉบับสุดท้าย

    “สิ่งที่ยิ่งใหญ่ในตัวมนุษย์ คือเขาเป็นสะพาน ไม่ใช่ปลายทาง”

    ฟรีดริช นีทเชอ Thus Spoke Zarathustra, Prologue, 4 แปลอังกฤษโดย Thomas Common (1909)

    คำถามให้เขียน ในเมื่อตัวคุณยังไม่ใช่ฉบับสุดท้าย มีเรื่องไหนเกี่ยวกับตัวเอง ที่คุณเคยคิดว่าเปลี่ยนไม่ได้ แต่อยากลองเขียนใหม่

  2. วันที่ 2 เสรีภาพที่หนีไม่พ้น

    เสรีภาพฟังดูเป็นของขวัญ แต่สายนี้มองว่ามันเป็นภาระด้วย เพราะคุณคืนมันไม่ได้ แม้แต่การไม่ยอมเลือก ก็ยังนับเป็นการเลือกแบบหนึ่ง

    “ฉันถูกพิพากษาให้ต้องเป็นอิสระ”

    ฌ็อง-ปอล ซาทร์ Being and Nothingness, Part 4, chapter 1 แปลอังกฤษโดย Hazel E. Barnes (1956)

    คำถามให้เขียน ลองนึกถึงเรื่องที่คุณบอกตัวเองว่าไม่มีทางเลือก ถ้ายอมรับว่าคุณเองก็กำลังเลือกอยู่ เรื่องนั้นจะดูต่างไปอย่างไร

  3. วันที่ 3 ใครๆ เขาก็ทำกัน

    เมื่อเสรีภาพหนักเกินแบก ทางที่ง่ายที่สุดคือทำตามที่ใครๆ เขาก็ทำกัน ทั้งเรื่องเรียน เรื่องงาน และสิ่งที่ควรอยากได้ จนลืมถามว่าเราเลือกเองหรือแค่ไหลตามไป

    “ทุกคนเป็นคนอื่น และไม่มีใครเป็นตัวเอง”

    มาร์ทิน ไฮเดกเกอร์ Being and Time, §27 (1927) แปลอังกฤษโดย Joan Stambaugh (1996)

    คำถามให้เขียน เรื่องที่คุณทำเพียงเพราะใครๆ เขาก็ทำกัน ถ้าได้ตัดสินใจเองจริงๆ จะออกมาเป็นแบบไหน

  4. วันที่ 4 เลือกเป็นตัวเอง

    ทางออกจากการไหลตามคนอื่นเริ่มที่การเลือก ไม่ใช่แค่เลือกคณะหรือเลือกงาน แต่เป็นการเลือกที่ลึกกว่านั้น และไม่มีใครเลือกแทนคุณได้

    “ต่อให้เป็นคนที่มีดีครบทุกอย่าง ก็ยังไม่มีค่าอะไรเลยจนกว่าเขาจะเลือกเป็นตัวเอง ส่วนคนที่ดูไม่มีอะไรเลย ก็มีค่าทั้งหมดเมื่อเขาเลือกเป็นตัวเองแล้ว เพราะความยิ่งใหญ่ไม่ได้อยู่ที่การเป็นนั่นเป็นนี่ แต่อยู่ที่การเป็นตัวเอง และใครก็เป็นได้ ถ้าเขาเลือกจะเป็น”

    เซอเรน เคียร์เคอกอร์ Either/Or, Part II, “The Balance between the Esthetic and the Ethical”, p. 177 แปลอังกฤษโดย Howard V. Hong and Edna H. Hong (1987)

    คำถามให้เขียน เรื่องเล็กๆ เรื่องไหนที่คุณจะเลือกทำวันนี้ เพราะมันเป็นตัวคุณจริงๆ ไม่ใช่เพราะใครคาดหวัง

  5. วันที่ 5 ส่วนที่เป็นของคุณ

    คุณไม่ได้เลือกบ้านที่เกิด คำที่คนอื่นเคยตัดสินคุณ หรือแผลที่ติดตัวมา แต่สายนี้ไม่ยอมให้สิ่งเหล่านั้น เป็นคำตอบสุดท้ายว่าคุณเป็นใคร

    “สิ่งสำคัญไม่ใช่ว่าคนอื่นทำให้เราเป็นอะไร แต่คือเราจะทำอะไรกับสิ่งที่พวกเขาทำให้เราเป็น”

    ฌ็อง-ปอล ซาทร์ Saint Genet, Actor and Martyr, p. 55 (1952)

    คำถามให้เขียน เลือกมาหนึ่งอย่าง ที่ครอบครัวหรือสังคมหล่อหลอมให้คุณเป็น จากนี้ไปคุณอยากทำอะไรกับมัน

  6. วันที่ 6 ความหมายที่คุณให้

    ถ้าช่วงนี้ชีวิตดูว่างเปล่า อาจไม่ได้แปลว่าคุณทำอะไรหล่นหายไป ความว่างนั้นอาจกำลังรอให้คุณลงมือเติมเองก็ได้

    “ชีวิตไม่ได้มีความหมายติดตัวมาตั้งแต่แรก เป็นหน้าที่ของคุณที่จะให้ความหมายกับมัน และคุณค่าก็คือความหมายที่คุณเลือกนั่นเอง”

    ฌ็อง-ปอล ซาทร์ Existentialism Is a Humanism, p. 58 แปลอังกฤษโดย Philip Mairet (1948)

    คำถามให้เขียน วันนี้คุณจะทำอะไรสักอย่าง เพื่อให้ความหมายกับส่วนหนึ่งของชีวิต ที่รู้สึกว่างเปล่า

  7. วันที่ 7 กลายเป็นตัวคุณเอง

    หกหน้าที่ผ่านมาชวนให้เห็นว่า ตัวตนไม่ได้ซ่อนอยู่ที่ไหนให้ออกไปตามหา แต่ค่อยๆ ก่อร่างขึ้นจากสิ่งที่คุณเลือกและลงมือทำในแต่ละวัน

    “มโนธรรมของเธอพูดว่าอะไร มันพูดว่า จงเป็นให้ได้อย่างที่เธอเป็น”

    ฟรีดริช นีทเชอ The Gay Science, Section 270 แปลอังกฤษโดย Thomas Common (1910)

    คำถามให้เขียน ถ้าเขียนจดหมายสั้นๆ ถึงตัวคุณในอีกหนึ่งปีข้างหน้า คุณอยากเล่าว่าตอนนี้กำลังกลายเป็นคนแบบไหน

ตู้แห่งการเลือก อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย

เล่มอื่นบนชั้นเดียวกัน

เส้นทาง 7 วัน ดูทั้งหกเล่ม