ประโยคของจวงจื๊อ
ตะวันออก
“ตอนเธอตาย ฉันก็อดเศร้าไม่ได้ แต่บัดนี้เธอเพียงเปลี่ยนสภาพอีกครั้ง จากความเป็นสู่ความตาย เหมือนฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วง และฤดูหนาว ที่หมุนเวียนต่อกันไป”
When she died, I could not help being affected by her death… And now, by virtue of a further change, she is dead, passing from one phase to another like the sequence of spring, summer, autumn, and winter.
Zhuangzi, Chapter 18, Perfect Happiness (至樂) แปลอังกฤษโดย Herbert A. Giles (1889) (จากต้นฉบับ) ที่มา
ขยายความ
เมื่อภรรยาของจวงจื๊อเสียชีวิต ฮุ่ยจื๊อมาเคารพศพ แล้วพบว่าเขานั่งเคาะชามร้องเพลงอยู่ จึงตำหนิว่า ไม่ร้องไห้ก็แย่พอแล้ว นี่ยังร้องเพลงอีก จวงจื๊อจึงตอบอย่างนี้ เขาเองก็เศร้า แต่เมื่อเห็นว่าความตายเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ เหมือนฤดูที่หมุนเวียน ความเศร้าก็คลายลง
เซียมซีแห่งสายลม อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย
อยู่ในหัวข้อ
ประโยคอื่นของจวงจื๊อ
- “ครั้งหนึ่ง ฉันจวงจื๊อฝันว่าตัวเองเป็นผีเสื้อ พอสะดุ้งตื่นก็พบว่ายังนอนอยู่ตรงนั้น เป็นตัวฉันเหมือนเดิม ตอนนี้ฉันเลยไม่รู้แล้วว่า เมื่อครู่เป็นคนที่ฝันว่าเป็นผีเสื้อ หรือตอนนี้เป็นผีเสื้อที่กำลังฝันว่าเป็นคน”
- “ถ้ามีต้นไม้ใหญ่แล้วไม่รู้จะเอาไปใช้ทำอะไร ทำไมไม่ปลูกมันไว้ในดินแดนแห่งความว่างเปล่า แล้วไปนั่งเฉย ๆ อยู่ข้าง ๆ หรือนอนพักอย่างเป็นสุขใต้ร่มเงาของมันเล่า”
- “ทุกคนรู้จักประโยชน์ของสิ่งที่มีประโยชน์ แต่ไม่มีใครรู้จักประโยชน์ของสิ่งที่ไร้ประโยชน์”
- “จวงจื๊อพูดว่า ดูปลาพวกนั้นว่ายไปมาสิ นั่นแหละความสุขของปลา ฮุ่ยจื๊อแย้งว่า ท่านไม่ใช่ปลา จะรู้ได้อย่างไรว่าปลามีความสุข จวงจื๊อตอบว่า ท่านไม่ใช่ฉัน จะรู้ได้อย่างไรว่าฉันไม่รู้”
- “จะเล่าเรื่องทะเลให้กบในบ่อฟังก็ไม่ได้ เพราะโลกของมันแคบ จะเล่าเรื่องน้ำแข็งให้แมลงฤดูร้อนฟังก็ไม่ได้ เพราะชีวิตมันมีแค่ฤดูเดียว”
- “ชีวิตฉันมีขีดจำกัด แต่ความรู้ไม่มีที่สิ้นสุด เอาสิ่งที่มีจำกัดไปไล่ตามสิ่งที่ไม่มีที่สิ้นสุด มีแต่จะพาตัวเองไปสู่ความพินาศ”