ประโยคของโสกราตีส
สายโสกราตีส
“เขาไม่รู้อะไรเลย แต่คิดว่าตัวเองรู้ ส่วนผมไม่รู้ และก็ไม่ได้คิดว่าตัวเองรู้ ผมจึงดูจะเหนือกว่าเขาอยู่นิดหนึ่งก็ตรงนี้เอง”
He knows nothing, and thinks that he knows; I neither know nor think that I know. In this latter particular, then, I seem to have slightly the advantage of him.
Plato, Apology, 21d แปลอังกฤษโดย Benjamin Jowett (1892) (จากต้นฉบับ) ที่มา
ขยายความ
โสกราตีสเล่าให้ศาลฟังว่า เทพพยากรณ์แห่งเดลฟีบอกว่าไม่มีใครฉลาดกว่าเขา เขาสงสัยจึงไปคุยกับนักการเมืองคนหนึ่งที่ใคร ๆ ว่าฉลาด แล้วพบความจริงข้อนี้ ความฉลาดของเขาไม่ได้อยู่ที่รู้มากกว่าใคร แต่อยู่ที่รู้ตัวว่ายังไม่รู้ ซึ่งเป็นจุดเริ่มของการเรียนรู้จริง
เครื่องจับฉลากแห่งเอเธนส์ อยากได้ประโยคของตัวเองบ้างไหม ไปหมุนตู้นี้เลย
อยู่ในหัวข้อ
ประโยคอื่นของโสกราตีส
- “ชีวิตที่ไม่เคยถูกตั้งคำถาม ไม่คุ้มค่าที่จะมีชีวิตอยู่”
- “การกลัวความตายคือการแกล้งทำเป็นฉลาด ไม่ใช่ความฉลาดจริง เพราะเป็นการทำเหมือนรู้ ในเรื่องที่ไม่มีใครรู้”
- “คุณไม่อายบ้างหรือ ที่มัวแต่สะสมเงิน เกียรติ และชื่อเสียงให้มากที่สุด แต่แทบไม่สนใจปัญญา ความจริง และการทำจิตใจของตัวเองให้ดีขึ้นเลย”
- “ผมเป็นคนแบบนี้มาตลอด คือต้องทำตามเหตุผล เหตุผลไหนที่คิดทบทวนแล้วเห็นว่าดีที่สุด ผมก็ทำตามเหตุผลนั้น”
- “อย่าไปใส่ใจว่าคนส่วนใหญ่พูดถึงเราว่าอย่างไร ให้ใส่ใจว่าคนที่เข้าใจเรื่องถูกผิดจริง ๆ จะพูดว่าอะไร และความจริงจะพูดว่าอะไร”
- “ผมขอให้พวกคุณคิดถึงความจริง อย่าคิดถึงโสกราตีส ถ้าเห็นว่าผมพูดจริงก็เห็นด้วย ถ้าไม่ใช่ก็ค้านผมให้สุดแรง ผมจะได้ไม่เผลอหลอกทั้งพวกคุณและตัวเองเพราะความกระตือรือร้น”