สายโสกราตีส
เพลโต
Plato ราว 427 ถึง 347 ปีก่อน ค.ศ.
ลูกศิษย์ของโสกราตีสที่เขียนบทสนทนาให้ครูของตัวเองเป็นตัวเอก แล้วต่อยอดเป็นปรัชญาของตัวเอง เช่นนิทานเรื่องคนในถ้ำที่เห็นแค่เงา เขาตั้งสำนักอะคาเดมีที่เอเธนส์ ซึ่งเป็นต้นแบบของมหาวิทยาลัยทุกแห่งในวันนี้
งานสำคัญ Republic, Apology, Phaedo, Symposium, Sophist, Phaedrus
สุ่มจากตู้สายโสกราตีส Wikipedia
คำคมคัดสรร 10
แปลไทยและตรวจที่มาแล้ว ทั้งหมดนี้คือประโยคที่ออกมาจากตู้
- “ครูบางคนเข้าใจผิดที่คิดว่าตัวเองยัดความรู้ใส่หัวคนได้ เหมือนใส่การมองเห็นให้ตาที่บอด ความจริงคือพลังที่จะเรียนรู้มีอยู่ในตัวเราอยู่แล้ว”
- “ความรู้ที่ได้มาเพราะถูกบังคับ ไม่เคยติดอยู่ในใจได้นาน อย่าใช้การบังคับ ให้การเรียนรู้ช่วงแรกเป็นเหมือนการเล่นสนุกจะดีกว่า”
- “ไม่ว่าใครก็ตาม ก็ไม่ควรได้รับความเคารพมากกว่าความจริง”
- “บทลงโทษที่หนักที่สุดของคนที่ไม่ยอมเข้าไปมีส่วนดูแลบ้านเมือง คือต้องถูกปกครองโดยคนที่แย่กว่าตัวเอง”
- “ใครที่ก้าวหน้าได้แม้เพียงนิดเดียว ก็ควรมีกำลังใจเข้าไว้ คนที่ท้อทั้งที่ยังคืบหน้าได้นิดหน่อย ถ้าไม่คืบเลยหรือถูกตีกลับ เขาจะทำอย่างไร ใจที่ท้อง่ายแบบนั้น อย่างที่คำโบราณว่าไว้ ไม่มีวันตีเมืองไหนแตก”
- “สำหรับคนที่ถูกล่ามอยู่ในถ้ำ ความจริงก็คือเงาของภาพเท่านั้นเอง”
- “คุณคงไม่เถียงใช่ไหมว่า คนที่มีความเห็นถูกแต่ไม่เข้าใจว่าทำไมมันถึงถูก ก็ไม่ต่างจากคนตาบอดที่คลำทางไปตามถนน”
- “เวลาที่คนเราคิดว่าตัวเองรู้ ทั้งที่ไม่รู้ นี่แหละคือต้นตอใหญ่ของความผิดพลาดทางความคิดทั้งหมด”
- “ความคิดกับคำพูดก็คือสิ่งเดียวกัน ต่างกันแค่ความคิดคือบทสนทนาเงียบ ๆ ที่ใจคุยกับตัวเอง ไม่ใช่หรือ”
- “พวกเขาจะได้ยินได้ฟังมาหลายเรื่อง แต่ไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย ดูเหมือนรู้ไปหมดทุกอย่าง แต่ส่วนใหญ่ไม่รู้อะไรจริง แถมคบด้วยแล้วน่าเบื่อ เพราะมีแต่เปลือกของความรู้ ไม่มีเนื้อแท้”
ในหอสมุด 396
ประโยคภาษาอังกฤษจากชุดข้อมูลสาธารณะ ทุกประโยคบอกไว้ว่ามีแหล่งอ้างอิง หรือแค่เล่าต่อกันมา
ไม่ได้พูด แต่คนชอบแชร์
ประโยคดังที่มักถูกอ้างว่าเป็นของท่าน แต่ตรวจแล้วมาจากที่อื่น
- “จงใจดีกับทุกคน เพราะทุกคนที่คุณพบกำลังต่อสู้กับเรื่องหนักของตัวเองอยู่”
ไม่มีในงานของเพลโต ต้นเค้ามาจากข้อความอวยพรคริสต์มาสปี 1897 ของเอียน แมคลาเรน นักเทศน์ชาวสกอต ที่ว่าจงมีเมตตา เพราะทุกคนกำลังต่อสู้อย่างหนัก - “มีแต่คนตายเท่านั้นที่ได้เห็นจุดจบของสงคราม”
ไม่พบในงานของเพลโต ข้อความที่เก่าที่สุดอยู่ในหนังสือของจอร์จ ซานตายานา ปี 1922 ซึ่งไม่ได้อ้างว่าเป็นคำของใคร ภายหลังนายพลแมกอาเธอร์ยกให้เป็นของเพลโต