ตะวันออก
โดเง็น
Dōgen ค.ศ. 1200 ถึง 1253
พระญี่ปุ่นผู้เดินทางไปเรียนเซนที่จีน แล้วกลับมาตั้งนิกายโซโต สอนว่าการนั่งสมาธิไม่ใช่เครื่องมือไปสู่การตื่นรู้ แต่คือการตื่นรู้อยู่แล้วในตัว งานเขียนของท่านลึกซึ้งและงดงามราวบทกวี
งานสำคัญ Shōbōgenzō (Genjōkōan), Shōbōgenzō Zuimonki, Fukanzazengi
คำคมคัดสรร 5
แปลไทยและตรวจที่มาแล้ว ทั้งหมดนี้คือประโยคที่ออกมาจากตู้
- “ศึกษาพุทธมรรค คือศึกษาตัวเอง ศึกษาตัวเอง คือลืมตัวตน ลืมตัวตน คือให้สรรพสิ่งปลุกเราให้ตื่นรู้”
- “การตื่นรู้ของคนเรา เหมือนดวงจันทร์ที่สะท้อนอยู่ในน้ำ ดวงจันทร์ไม่เปียก ผิวน้ำก็ไม่แตก”
- “เมื่ออยากจะพูดอะไร ให้คิดทบทวนสามครั้งก่อนพูด พูดเฉพาะเมื่อคำพูดนั้นเป็นประโยชน์ต่อตัวเองและผู้อื่น ถ้าไม่มีประโยชน์ก็อย่าพูด”
- “ผู้ศึกษาธรรมทุกวันนี้ ควรหวงแหนเวลาทุกขณะ ชีวิตนี้เหมือนหยดน้ำค้างที่เลือนหาย เวลาผ่านไปรวดเร็วนัก”
- “อย่าถามเลยว่าฉันกำลังไปไหน ขณะท่องไปในโลกกว้างไร้ขอบเขตนี้ ทุกก้าวที่ฉันเดินคือบ้าน”
ในหอสมุด 61
ประโยคภาษาอังกฤษจากชุดข้อมูลสาธารณะ ทุกประโยคบอกไว้ว่ามีแหล่งอ้างอิง หรือแค่เล่าต่อกันมา