สายโสกราตีส
อิมมานูเอล คานต์
Immanuel Kant ค.ศ. 1724 ถึง 1804
ศาสตราจารย์ชาวปรัสเซียที่เล่ากันว่าตรงเวลาจนเพื่อนบ้านตั้งนาฬิกาตามเวลาที่เขาออกไปเดินเล่น เขาถามว่ามนุษย์รู้อะไรได้บ้างและควรทำอะไร แล้วเรียกร้องให้ทุกคนกล้าใช้เหตุผลของตัวเอง
งานสำคัญ Critique of Pure Reason, Groundwork of the Metaphysic of Morals, Critique of Practical Reason, What is Enlightenment?
สุ่มจากตู้สายโสกราตีส Wikipedia
คำคมคัดสรร 6
แปลไทยและตรวจที่มาแล้ว ทั้งหมดนี้คือประโยคที่ออกมาจากตู้
- “จงกล้าที่จะรู้ จงกล้าใช้เหตุผลของตัวเอง นี่คือคำขวัญของการเรืองปัญญา”
- “การไม่ต้องโตนี่มันช่างสบาย ถ้ามีหนังสือที่เข้าใจแทนเรา มีนักบวชที่มีสำนึกแทนเรา มีหมอที่ตัดสินใจเรื่องอาหารแทนเรา เราก็ไม่ต้องลำบากอะไรเลย ไม่ต้องคิดด้วยซ้ำ ขอแค่มีเงินจ่ายก็พอ”
- “มีสองสิ่งที่ยิ่งใคร่ครวญถึงบ่อยและนานเท่าไร ใจก็ยิ่งเปี่ยมด้วยความทึ่งและความยำเกรงที่ใหม่และมากขึ้นเรื่อย ๆ นั่นคือท้องฟ้าเต็มไปด้วยดวงดาวเหนือหัวเรา และกฎศีลธรรมภายในใจเรา”
- “ศีลธรรมไม่ได้สอนว่าเราจะทำให้ตัวเองมีความสุขได้อย่างไร แต่สอนว่าเราจะเป็นคนที่คู่ควรกับความสุขได้อย่างไร”
- “จงทำตามหลักประจำใจที่คุณยินดีให้มันกลายเป็นกฎสากลสำหรับทุกคนเท่านั้น”
- “จงปฏิบัติต่อความเป็นมนุษย์ ทั้งในตัวคุณเองและในตัวคนอื่น ให้เป็นเป้าหมายในตัวมันเองเสมอ อย่าใช้เป็นแค่เครื่องมือ”
ในหอสมุด 280
ประโยคภาษาอังกฤษจากชุดข้อมูลสาธารณะ ทุกประโยคบอกไว้ว่ามีแหล่งอ้างอิง หรือแค่เล่าต่อกันมา
ไม่ได้พูด แต่คนชอบแชร์
ประโยคดังที่มักถูกอ้างว่าเป็นของท่าน แต่ตรวจแล้วมาจากที่อื่น
- “ประสบการณ์ที่ไม่มีทฤษฎีนั้นมืดบอด แต่ทฤษฎีที่ไม่มีประสบการณ์ก็เป็นแค่เกมทางความคิด”
ไม่พบในงานของคานต์ ถูกเรียกว่าคติเก่าของคานต์ครั้งแรกในวารสารปี 1962 น่าจะดัดแปลงจากประโยคจริงที่ว่า ความคิดที่ไม่มีเนื้อหาก็ว่างเปล่า การรับรู้ที่ไม่มีความคิดรวบยอดก็มืดบอด