สายโสกราตีส
อริสโตเติล
Aristotle 384 ถึง 322 ปีก่อน ค.ศ.
ลูกศิษย์ของเพลโตและครูของอเล็กซานเดอร์มหาราช เขาเขียนแทบทุกเรื่อง ตั้งแต่ตรรกศาสตร์ ชีววิทยา ไปจนถึงจริยธรรมและการเมือง และเป็นคนแรกที่วางกฎของการใช้เหตุผลไว้อย่างเป็นระบบ
งานสำคัญ Nicomachean Ethics, Metaphysics, Rhetoric, On the Heavens, Politics
สุ่มจากตู้สายโสกราตีส Wikipedia
คำคมคัดสรร 12
แปลไทยและตรวจที่มาแล้ว ทั้งหมดนี้คือประโยคที่ออกมาจากตู้
- “สัญญาณของคนมีการศึกษา คือการเรียกร้องความแม่นยำจากแต่ละเรื่อง เท่าที่ธรรมชาติของเรื่องนั้นจะให้ได้”
- “แม้จะรักทั้งเพื่อนและความจริง แต่หน้าที่บอกให้เราเคารพความจริงมาก่อนเพื่อน”
- “การใช้ชีวิตเพื่อหาเงินเป็นสิ่งที่คนทำเพราะจำเป็น ไม่ใช่เพราะเลือก และความร่ำรวยก็ไม่ใช่สิ่งดีที่เราตามหาจริง ๆ เพราะมันเป็นแค่เครื่องมือ เอาไว้ใช้ไปสู่อย่างอื่น”
- “นกนางแอ่นตัวเดียวไม่ได้ทำให้เป็นหน้าร้อน วันเดียวก็เช่นกัน วันเดียวหรือช่วงเวลาสั้น ๆ ไม่ได้ทำให้ใครมีชีวิตที่ดีและมีความสุขได้”
- “สิ่งที่ต้องเรียนก่อนจะทำเป็น เราเรียนรู้ได้ด้วยการลงมือทำ คนเป็นช่างก่อสร้างเพราะได้สร้าง เป็นนักดนตรีเพราะได้เล่น เราก็เป็นคนยุติธรรมเพราะทำสิ่งที่ยุติธรรม เป็นคนรู้จักประมาณเพราะทำอย่างรู้ประมาณ และเป็นคนกล้าเพราะทำสิ่งที่กล้า”
- “ใครก็โกรธได้ นั่นเรื่องง่าย แต่จะโกรธให้ถูกคน ถูกขนาด ถูกเวลา ด้วยเหตุผลที่ถูก และด้วยวิธีที่ถูก อันนี้ไม่ใช่ทุกคนจะทำได้ และไม่ง่ายเลย”
- “โดยธรรมชาติแล้ว มนุษย์ทุกคนอยากรู้”
- “พูดว่าสิ่งที่มีอยู่ไม่มี หรือสิ่งที่ไม่มีมีอยู่ นั่นคือความเท็จ ส่วนพูดว่าสิ่งที่มีอยู่มี และสิ่งที่ไม่มีก็ไม่มี นั่นคือความจริง”
- “ผิดจากความจริงไปนิดเดียวตอนเริ่ม พอไปถึงปลายทางจะกลายเป็นผิดไปเป็นพันเท่า”
- “แปลกดีที่คนเราอายเวลาปกป้องตัวเองด้วยกำลังไม่ได้ แต่ไม่อายเวลาปกป้องตัวเองด้วยคำพูดและเหตุผลไม่ได้ ทั้งที่การพูดด้วยเหตุผลบ่งบอกความเป็นมนุษย์ได้มากกว่าการใช้แขนขาเสียอีก”
- “มีคนถามว่าคนโกหกได้อะไร เขาตอบว่า ได้แค่นี้แหละ คือเวลาพูดความจริง ก็ไม่มีใครเชื่อ”
- “รากของการศึกษานั้นขม แต่ผลของมันหวาน”
ในหอสมุด 387
ประโยคภาษาอังกฤษจากชุดข้อมูลสาธารณะ ทุกประโยคบอกไว้ว่ามีแหล่งอ้างอิง หรือแค่เล่าต่อกันมา
ไม่ได้พูด แต่คนชอบแชร์
ประโยคดังที่มักถูกอ้างว่าเป็นของท่าน แต่ตรวจแล้วมาจากที่อื่น
- “เราคือสิ่งที่เราทำซ้ำ ๆ ความเป็นเลิศจึงไม่ใช่การกระทำครั้งเดียว แต่เป็นนิสัย”
เป็นประโยคที่วิล ดูแรนต์ เขียนสรุปความคิดของอริสโตเติลไว้ในหนังสือ The Story of Philosophy ปี 1926 ไม่ใช่คำของอริสโตเติลเอง - “สัญญาณของจิตที่ได้รับการศึกษา คือการคิดตามความคิดหนึ่งได้ โดยไม่ต้องเชื่อมัน”
ไม่พบในงานของอริสโตเติล ถูกอ้างครั้งแรกในหนังสือของโลเวลล์ เบนเนียน ปี 1959 ส่วนประโยคที่อริสโตเติลเขียนจริงพูดถึงการเรียกร้องความแม่นยำให้พอดีกับเรื่อง